Bireysel Emeklilik Sistemi bireylerin emeklilik dönemlerinde de aktif çalışma hayatındaki yaşam standartlarını koruyabilmeleri amacıyla devlet denetiminde kurulmuş bir tasarruf sistemidir. Sosyal Güvenlik Sistemi'nin tamamlayıcısı olan bu sistemde oluşan birikimler emeklilik hakkının kazanılması durumunda emeklilik maaşı ve / veya toplu para şeklinde geri ödenir.
Bireysel Emeklilik Sistemi sahip olduğu vergi avantajları, profesyonel fon yönetimi hizmeti, şeffaflık ve devlet güvencesi gibi önemli avantajlar ile diğer birikim araçlarından ayrılmaktadır.
Güvenli ve şeffaftır çünkü:
Sisteme katılan kişilerin tasarrufları kendi adlarına, açılan sözleşmelerde takip edilir ve tasarrufları (katkı payları) Emeklilik Yatırım Fonları'nda değerlendirilir. Bu fonlar yatırımcıların varlıklarını saklamakla görevlendirilmiş olan Takasbank'ta katılımcı adına saklanmaktadır. Katılımcılar bu fonlardaki birikimlerini istedikleri an adlarına özel tanımlanmış şifreler ile takip edebilirler. Emeklilik şirketlerinin bu fonları kendi adına kullanma hakkı yoktur. Sistem aynı zamanda Emeklilik Gözetim Merkezi, Hazine Müsteşarlığı ve Sermaye Piyasası Kurulu tarafından günlük denetim ve gözetimde tutulmaktadır.
Esnektir çünkü:
Bireysel Emeklilik Sistemi'nde emeklilik planları bütçenize uygun farklı alternatiflerde tasarruf yapma olanağını size sunmaktadır. Küçük birikimler ile binlerce katılımcının bulunduğu emeklilik fonlarından pay alarak sisteme dahil olabileceğiniz gibi, daha yüksek ödeme seçenekleriyle de birikim yapabilirsiniz. Ayrıca gelir kaybı yaşamanız durumunda katkı payı ödemelerinize ara verebilir ya da birikimlerinizi istediğiniz an “Sistemden Ayrılırken” başlığı altında açıklanan koşullarla geri alabilirsiniz.
Avantajlıdır çünkü:
Bireysel Emeklilik Sistemi'ne dahil olduğunuzda hem emekliliğinizi güvence altına almış hem de hiçbir yatırım aracında sunulmayan vergi avantajlarından faydalanmış olursunuz. Bu avantajlarla birlikte düzenli tasarruf alışkanlığına sahip olursunuz.
Bireysel Emeklilik Sistemi'nde sunulan vergi avantajlarını üç aşamada değerlendirebiliriz:
- Katkı payı ödemeleri aşamasında
- Katkı paylarınız yatırıma yönlendirilirken
- Sistemden ayrılırken
1. Katkı payı ödemeleri esnasında
Ücretli çalışansanız; size ve eşinize ait Bireysel Emeklilik Sistemi'ne yatırılan katkı paylarının;
- Ödendiği ayda elde edilen brüt ücretin %10'unu aşmayan kısmı ve
- Yıllık toplamının brüt asgari ücretin yıllık tutarını aşmayan kısmını vergi matrahınızdan indirebilirsiniz.*
Yıllık beyana tabi vergi mükellefiyseniz; size ve eşinize ait Bireysel Emeklilik Sistemi'ne yatırdığınız katkı paylarınızın;
- Beyan ettiğiniz yıllık gelirinizin %10'unu ve
- Brüt asgari ücretin yıllık tutarını aşmayan kısmını (katkı payı tutarını, gelirinizi elde ettiğiniz yılda ödemiş olmanız şartıyla) vergi matrahınızdan indirebilirsiniz.
2. Katkı payları değerlendirilirken
- Emeklilik yatırım fonlarının kazançları, kurumlar vergisine tabi değildir.
- Diğer yatırım fonlarından farklı olarak Emeklilik Yatırım Fonları'ndaki değer artışları da vergiden muaftır. Yatırım aşamasındaki gelirler vergilendirilmez, dolayısıyla diğer yatırım araçlarına kıyasla hem tasarruflarınız hem de kazançlarınız, vergi kesintisi olmadan fonlarda birlikte değerlendirilerek daha çok gelir elde etmenizi sağlar. Dolayısıyla Bireysel Emeklilik Fonları, yatırım aşamasında stopaj uygulanan diğer yatırım araçları (hisse senedi, tahvil ve bono) ile karşılaştırıldığında çok daha avantajlıdır.
Yatırılan Katkı Payı(TL) Vergi Dilimi |
Vergi Dilimine Göre Cebinizden Çıkan Aylık Tutar |
| %15 |
%20 |
%27 |
%35 |
| 100 |
85 |
80 |
73 |
65 |
| 300 |
255 |
240 |
219 |
195 |
| 500 |
425 |
400 |
365 |
325 |
|
|
|
|
|
*Vergi avantajından faydalanmak için kullanılabilecek belgeler: 256 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliği'ne göre banka dekontları, otomatik para çekme makinası makbuzları, kredi kartı ekstreleri, posta çekleri, faks veya e-posta yoluyla iletilen makbuz örnekleri ve internet ortamında yapılan ödemelere ilişkin olarak bilgisayardan alınan çıktılar vergi indiminde kullanılabilir.
3. Sistemden Ayrılırken
- En az 10 yıl boyunca düzenli katkı payı ödeyerek 56 yaşınızda emekliliğe hak kazandığınızda,birikimlerinizin %25'i vergiden muaf tutulur ve kalanına %5 stopaj uygulanır. Bu da tüm birikimlerinize sadece %3,75 oranında vergi kesintisi uygulanacağı anlamına gelir.
- 10 yıl sistemde boyunca düzenli katkı paylarınızı ödeyip, 56 yaşını doldurmadan sistemden ayrılırsanız, tüm birikimleriniz üzerinden %10 vergi ödeyerek sistemden ayrılabilirsiniz.
- 10 yıl düzenli katkı payı ödemeden sistemden çıkmanız durumunda ise tüm birikimleriniz üzerinden %15 vergi ödeyerek ayrılabilirsiniz.
Sisteme erken katılmanın avantajları
Bireysel Emeklilik Sistemi'ne ne kadar erken dahil olursanız birikimleriniz o kadar uzun süre değerlenir.
Örneğin Bireysel Emeklilik Sistemi'ne aynı miktarda katkı payı yatıran iki katılımcıdan erken katılan katılımcının tasarruflarının sistemde daha uzun süre değerlenmesi, sisteme daha sonra katılan katılımcıdan yaklaşık olarak iki kat fazla getiriye ulaşmasını sağlar.**

1. Katılımcı, aylık 125 TL ödeyerek 20 yıl süresince Bireysel Emeklilik Sistemi'nde kalmış ve toplam 30.000 TL tasarruf yapmıştır.
2. Katılımcı ise 1. Katılımcı'dan 10 yıl sonra sisteme girmiş ve aynı tasarruf miktarına ulaşmak için 10 yıl süresince aylık 250 TL katkı payı ödemesi yapmıştır.
** T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı 23 Ağustos 2010 tarihli 2010/10 No'lu Bireysel Emeklilik Sistemi'nde Kullanılacak Muhtemel Birikim ve Geri Ödeme Tablolarına İlişkin Genelge'ye uygun olarak aşağıdaki varsayımlar ile hazırlanmıştır:
- %10 getiri oranı ve Renkli Emeklilik Planı'ndaki azalan yönetim gideri kesintisi oranı kuralı baz alınmıştır.
- Reel getiri oranları, plan kapsamında alınabilecek fonların fon işletim gideri kesintisinin son takvim yılı sonundaki (son iş günü) ağırlıklı ortalaması düşülerek ulaşılan net oranları göstermektedir.
- Alım gücünün ifade edilebilmesi için enflasyon ve katkı payı artışı %0 olarak kabul edilmiştir.
Emekli Olduğunuzda Birikimlerinizi Nasıl Değerlendirebilirsiniz?
Bireysel Emeklilik Sistemi'nde en az 10 yıl düzenli katkı payı ödemize ve 56 yaşınızı tamamlamanız ile birlike emekliliğe hak kazanırsınız. Emekli olduğunuzda İsterseniz de birikimlerinizin tamamını veya bir kısmını toplu para olarak alabilir ya da
- Emeklilik Gelir Planı ile birikimlerinizi ihtiyaçlarınıza göre belirleyeceğiniz ödeme planı kapsamında maaş olarak alabilirsiniz. Farklı müşteri ödeme taleplerine göre geri ödeme alternatifleri bulunan Emeklilik Gelir Planımız detaylı bilgi için tıklayınız.
- Yıllık gelir sigortası sözleşmesi çerçevesinde ömür boyu veya belirleyeceğiniz süre boyunca maaş alabilirsiniz.
Bireysel Emeklilik Sistemi'nden maksimum fayda sağlayabilmek için;
- Sisteme erken girmek,
- Düzenli ödeme yapmak,
- Vergi avantajından faydalanmak
- Plan ve fon dağılımı haklarını değişen piyasa koşullarına göre kullanmak önemlidir.